
منبع بلودان (Blowdown Tank) یکی از محصولات تصفیه آب صنعتی و دیگ های بخار است که برای دفع کردن آب اضافه درون سیستم و کنترل کردن آلاینده های موجود در آب به کار میرود. آب مورد استفاده در بویلرها و سیستم های تبخیر در صنایع گوناگون به مرور زمان دچار غلظت املاح و رسوب گرفتکی میشود که باعث کاهش راندمان، خوردگی و آسیب های جدی به تجهیزات صنعتی میشود. در واقع کاربرد منبع بلودان در این چرخه این است که به صورت دوره ای آب حاوی املاح را جمع آوری و تخلیه میکند که به آن زیر آب یا بلودان گفته میشود.
این فرآیند کمک میکند تا با خروج آب اشباع شده از مواد معلق و نمک های محلول از دیگ بخار، کیفیت آب داخل سیستم حفظ شده و از رسوب گذاری و آسیب های ناشی از آن جلوگیری به عمل آید. مخزن بلودان طراحی مقاومی در برابر حرارت و فشار بالا دارد و بدیت ترتیب به افزایش طول عمر تجهیزات و کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری کمک میکند. در ادامه این مقاله به بررسی عملکرد منبع بلودان، انواع آن و نحوه انتخاب بهترین منبع برای کاربردهای صنعتی پرداختهایم.

منبع بلودان چیست
منبع بلودان عملکرد ساده اما حیاتی در سیستم های گرمایش مرکزی دارد و نقش آن در کنترل آب خروجی دیگ بخار بسیار مهم و غیرقابل چشم پوشی است. عملکرد مخزن بلودان به این صورت است که ابتدا دمای آب را تاحد قابل قبولی برای تخلیه کاهش میدهد و سپس آن را به سمت لوله تخلیه میفرستد. متریال مورد استفاده برای ساخت مخازن بلودان فلز است که از ورق های آلیاژ یا فولادی میباشد. این نوع منابع نیز جزو مخزن های تحت فشار به حساب میآید چراکه در سیکل بسته قرار دارد و باتوجه به فشار کاری که باید تحمل کند، جنس بدنه، ضخامت و جنس آن توسط سازندگان تعیین میشود.
از منبع بلودان برای حذف مواد جامدی که در آب دیگ ایجاد شده و حذف لجن های ایجاد شده در مجرای خروجی آب دیگ بخار استفاده میشود. هدف از طراحی این مخازن کاهش آسیب های ناشی از رسوب گرفتگی و خرودگی در بویلرها و دیگ های بخار است. همچنین به کاهش TDS نیز در سیستم کمک میکند. برای اطلاع از لیست قیمت منبع بلودان با کارشناسان ما تماس بگیرید.

کاربرد منبع بلودان در سیستم های گرمایشی
در انواع دیگ بخار و بویلرها، به مروز زمان که سیستم فعال است و کار میکند باعث انباشته شدن حجم زیادی از املاح یا TDS درون آب دیگ بخار در اثر تبخیر پیوسته میشود. برای اینکه بازدهی سیستم بالا برود و عمر آن در اثر رسوب گرفتگی و فرسودگی کم نشود، باید میزان املاح را به شیوهی درستی کنترل کرد. در صورت عدم توجه به میزان TDS و عدم تخلیه آن باید بدانید که هزینه های تعمیرات نگهداری دیگ بخار برای شما افزایش چشمگیری خواهد داشت. تیدیاس بالا و سختی آب در این سیستم ها به مرور باعث پایین آمدن راندمان سیستم میشود و سطح انتقال حرارت را کاهش میدهد.
زمانی که سطح رسوبات در لوله های انتقال به این حد برسد بایستی هرچه سریعتر نسبت به سرویس و تمیز کردن بویلرها اقدام شود وگرنه آسیب های جبران ناپذیری را برای سیستم به همراه خواهد داشت. زمانی که مقدار املاح در سیستم افزایش زیادی پیدا میکند باعث تشکیل نقطههای داغ روی لولههای درون دیگ بخار شده و باعث صدمه دیدن آنها تا مرحله شکستن نیز میشود. عدم استفاده از منبع بلودان و زیرآب کشی نکردن می توان ریسک وارد شدن مقداری از ناخالصی ها را به دیگ بخار به همراه داشته باشد.
از آنجایی که TDS بالا داخل سیستم باعث کف کردن آب میشود؛ علت ورود ناخالصی ها به داخل دیگ است. عمدتا این موضوع بخاطر مصرف زیاد بخار و بار بیش از حد است. ورود ناخالصی ها به داخل دیگ می تواند موجب خوردگی لوله ها و تجهیزات بخار، کاهش انتقال حرارت در مبدل حرارتی، ضربه قوچ، بلوکه شدن شیرهای کنترل بخار، تله بخار و کاهش امنیت و راندمان کلی سیستم شود. به منظور کاهش مقدار TDS آب های داخل دیگ بخار، باید آب داخل سیستم به میزانی که لازم است تخلیه شود و با آبی که املاح کمتری دارد جایگزین شود. این فرایند بلودان است که توسط منبع بلودان انجام میشود.
انواع منبع بلودان

مخزن بلودان یکی از مهمترین اجزایی است که در صنعت تصفیه آب صنعتی و سیستم های دیگ بخار وظیفه جمع آوری و دفع کردن آب های آلوده را بر عهده دارد. بسته به نوع سیستم و نیازهای عملیاتی که دارد میتوان یکی از انواع منابع بلودان را انتخاب و خریداری کرد. در ادامه این بخش انواع منبع بلودان را به همراه مشخصات فنی و ویژگیهایی که دارد بررسی میکنیم.
منبع بلودان تحت فشار
این مخازن برای کاربری هایی که فشار کاری بالا است طراحی شدهاند. این مخازن نیز برای تخلیه آب آلوده با فشار و دمای بالا کاربردی است. در فرآیند زیرآب کشی آب های موجود داخل دیگ بخار به دلیل افزایش غلظت املاح و رسوبات به صورت منظم نیاز به تخلیه دارند. این آب معمولا دمای بالایی دارد و به طور مستقیم قابل دفع نیست، به همین دلیل هم منبع بلودان تحت فشار به عنوان یک واسطه وارد عمل میشود تا مقدار آب را مدیریت کرده و از نوسانات ناگهانی فشار و دما جلوگیری میکند. طراحی منبع بلودان تحت فشار به گونه ای است که آب داخغ تخلیه شده از دیگ را دریافت کرده و از فشار و دمای آن میکاهد و سپس آن را به سیستم فاضلاب هدایت میکند.

آبی بلودان معمولا دمای بالایی دارد و ورود ناگهانی آن به لوله فاضلاب میتوان شوک دمایی ایجاد کرده و به لوله ها آسیب وارد کند. به همین دلیل هم طراحی منبع بلودان تحت فشار به گونه ای است که در بتواند در برابر این فشار و دما مقاومت کند. استفاده از این مخازن در سیستم های پرفشار میتواند هزینه های عملیاتی را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
مخزن بلودان بدون فشار
منبع بلودان بدون فشار نیز از تجهیزاتی کاربردی در حوزه تصفیه فاضلاب و سیستم های گرمایشی است که مانند همه منابع بلودان عمل میکند. فرق این مخزن با مخزن های بلودان پرفشار در این است که از این منابع برای سیستم های کم فشار و با ظرفیت کمتر استفاده میشود. این نوع منابع ساختاری ساده تر و هزینه خرید پایین تری دارند. برای سات منبع بلودان بدون فشار از کربن استیل یا فولاد ضدزنگ استفاده میشود و معمولا در اشکال استوانهای یا مستطیلی تولید میشوند.
استفاده از مخازن بدون فشار در دیگ های فشار بالا به هیچ وجه توصیه نمیشود؛ چراکه کارآمدی لازم را برای سیستم های پیچیده ندارند و ممکن است همین امر راندمان سیستم را کاهش دهد. استفاده از منبع های بلودام بدون فشار نیز همان عملکرد کلی این سیستم ها را ارائه میدهد منتها باید طبق نظر کارشناس برای دیگ و بویلرهایی که ظرفیتی همخوان با این بلودان ها دارند استفاده شوند.
منبع بلودان همراه با سیستم خنک کننده تخصصی
منبع بلودان به همراه سیستم خنک کننده اختصاصی یک گزینه عالی برای دیگ های بخار و سیستم تصفیه فاضلاب صنعتی است. در این منابع علاوه بر اینکه آب های املاح دار غلیظ از سیستم خارج میشوند، شدت فشار آب خارج شده نیز کنترل میشود. این مخازن نیز برای دیگهای بخار پرفشار طراحی شده است و آسیب های ناشی از شوک حرارتی را به حداقل میرساند. همچنین، کنترل دما و فشار آب خروجی باعث میشود که استهلاک قطعات و افزایش کارایی سیستم بالا برود. این نوع منبع بلودان برای نیروگاه ها، کارخانجات و صنایع بزرگ مناسب است.
منبع بلودان همراه با سیستم بازیابی حرارت
این نوع از مخزن های بلودان نیز به منظور کاهش مصرف انرژی طراحی شدهاند و حرارت موجود در آب تخلیه شده را برای پیش گرم کردن آب ورودی دیگ بخار یا سایرفرآورده های صنعتی انجام میدهند.
منبع بلودان دیگ بخار

بلودان خود یک فرآیند است که به زیرآب کشی هم گفته میشود. این فرآیند را با استفاده منبع بلودان اغلب در صنایعی که از سیستم های گرمایشی استفاده میکنند، انجام میدهند. برخی مواقع بلودان به صورت دستی توسط اپراتور هم انجام میشود. اما در روش دستی کنترل مقدار TDS ضعیفتر بوده و مقدار زیادی از آب دیگ بخار هدر میرود که هزینه بالایی هم برای صنایع به بار میآورد. در روش بلودان اتوماتیک اینکار توسط مخزن مخصوص هرچند دقیقه یکبار به صورت منظم انجام میشود. در استفاده از مخزن بلودان میزان ناخالصی ها در هر لحظه سنجیده شده و به مقداری که نیاز است، تخلیه و جایگزینی آب صورت میگیرد.
کنترل میزان تیدیاس در منابع مخصوص که اتوماتیک هستند بسیار دقیق تر از حالت دستی است و مزیت آن نیز در این است که از ورود ناگهانی آب سرد به سیستم و ورود شوک دهنده آب داغ به فاضلاب جلوگیری میکند. روش کار سیستمهای اتوماتیک بر این اساس است که منبع بلودان به صورت اتوماتیک، میزان رسانایی آب درون دیگ را اندازه گیری کرده سپس به کنترلر مخصوص سیگنال ارسال میکند. کنترلر با توجه به سیگنالی که دریافت کرده، عدد ارسال شده را با میزان از پیش تعریف شده مقایسه میکند و فرمان باز و بسته شدن شیر کنترل اتوماتیک را صادر میکند. شیر الکترونیکی نیز بعد از دریافت فرمان به میزان مناسب باز و بسته میشود و بدین صورت با تخلیه به موقع آب های املاح دار از دیگهای بخار محافظت به عمل میآید. به فرآیندی که در این بخش توضیح دادیم بلودان پیوسته نیز گفته میشود که در نهایت به کاهش خوردگی لوله ها و عدم افت کیفیت بخار کمک میکند.
بلودان دیگ بخار از کف به چه معناست؟
زیرآب زنی از کف فرایندی است که طی آن آب موجود در دیگ از طریق شیر بلودان نصب شده در بخش تحتانی مخزن تخلیه میشود. این عملیات عمدتا برای زدودن رسوبات، ذرات معلق و لجن هایی که در کف دیگ انباشته شدهاند، به کار میرود. لجن های انباشته شده معمولا در نتیجه واکنش های شیمیایی ناشی از باقیمانده های سختی آب، فسفاتها و سایر ناخالصی های منتقل شده از آب کندانس تشکیل میشوند. بسته به کیفیت و رنگ آب، عملیات بلودان دیگ معمولا بین یک تا دو بار در شبانه روز، به طور میانگین به مدت ۲۰ ثانیه انجام میشود.

چنانچه این تخلیه به طور مستمر و منظم صورت نگیرد، غلظت مواد زائد و ناخالصی ها به حدی افزایش خواهد یافت که میتواند موجب خوردگی و سایش لوله ها و جداره های دیگ شود. یکی دیگر از پیامدهای این وضعیت، افزایش احتمال نفوذ آب دیگ به درون سامانه بخار است. در چنین شرایطی، جداسازی کامل آب و بخار مختل شده و ممکن است حباب های بخار به درستی از آب جدا نشوند. در موارد شدید، این پدیده میتواند به مرحله ای برسد که نه تنها بخار، بلکه خود آب دیگ نیز به درون سیستم جریان یافته و هدر برود.
مزایای استفاده از مخازن بلودان
نقش مخزن های بلودان را در سیستم بویلرها و دیگ های بخار نمیتوان نادید گرفت. استفاده از منبع بلودان به افزایش سطح ایمنی و سلامت تجهیزات در بلند مدت کمک شایانی میکند. یکی از اصلیترین مزیت های مخزن بلودان این است که دمای آب تخلیه شده از دیگ بخار را تا حد ایمنی کاهش میدهد. آب داغ خروجی از بویلرها حاوی املاح و درات معلق است که اگر مستقیما تخلیه نشود، میتوان منجر به آسیب دیدن لوله ها و فاضلاب شود. مخزن زیرآب کشی با کاهش دمای آب تا سطح ایمن این ریسک را به طور ویژهای کاهش میدهد.

از طرفی استفاده از منابع باعث افزایش بهرهوری از سیستم میشود. کاهش رسوبات و خوردگی در بویلر نیز از دیگر مزیت هایی است که استفاده از مخازن بلودان دارد. استفاده از چنین تجهیز پیشرفته ای می تواند هزینه های تعمیرات را تا جد چشمگیری کاهش دهد و دیگ بخار و بویلرها را برای استفاده طولانی مدت حفظ کند.
یک منبع بلودان برای چند بویلر قابل استفاده است؟
تعدادبویلرهایی که به مخزن بلودان میتوانند متصل شوند به عوامل مختلفی بستگی دارد اما در مخازن کوچک در یک لحظه فقط یک بویلر میتواند به مخزن وصل شود. در حالت کلی این مورد بستگی به ظرفیت منبع بلودان، ظرفیت و فشار بویلرها و نرخ و تعداد دفعات بلودان دارد. منبع بلودان باید ظرفیت و توانایی تحمل حجم و دمای آب تخلیه شده از بویلرها را داشته باشد. هرچقدر که تعداد و ظرفیت بویلرها بیشتر باشد به طبع حجم آب بلودان نیز افزایش مییابد که منبع بلودان نیز باید ظرفیت آن را داشته باشد. در بیشتر موارد اگر بویلرها همزمان یا در فاصله زمانی نزدیک به هم نیاز به بلودان یا زیرآب کشی داشته باشند، یک مخزن بلودان قادر به پردازش آن نخواهد بود و بهتر است که از چند منبع استفاده شود.