نکات ایمنی در استفاده از دیگ روغن داغ

استفاده از دیگ روغن داغ یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای تامین حرارت یکنواخت در صنایع مختلف است، اما همین مزیت اگر با بی‌دقتی همراه شود می‌تواند منشا حوادث جدی باشد. دیگ روغن داغ شاید از دور یک تجهیز ساده صنعتی به نظر برسد اما واقعیت این است که همه سیستم‌های حرارتی که با دمای بالا کار می‌کنند ذاتا پتانسیل خطر بالایی دارند. علت اصلی اهمیت رعایت نکات ایمنی در استفاده از دیگ روغن داغ، ماهیت روغن حرارتی است. ماده‌ای که اگر از محدوده مجاز دمای ایمن خارج شود، رفتار پیش‌بینی نشده‌ای پیدا می‌کند و می‌تواند به اشتعال، انفجار موضعی یا آسیب جدی به تجهیزات منجر شود.

بسیاری از حوادث صنعتی که منجر به توقف تولید، خسارت مالی یا جراحت اپراتورها شده‌اند، دقیقا از همین بی‌توجهی‌های کوچک شروع شده‌اند. از طرف دیگر، فشار کاری این سیستم‌ها و گردش مداوم روغن داغ باعث می‌شود کوچکترین نقص در پمپ، اتصالات یا سنسورهای کنترل دما در مدت کوتاهی به یک حادثه غیرقابل جبران تبدیل شود.

رعایت نکردن استانداردهای ایمنی فقط خطر آتش‌سوزی ایجاد نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند کل خط تولید را از کار بیندازد و هزینه‌های جبران ناپذیری تحمیل کند. به همین دلیل، قبل از هر بحث تخصصی درباره نکات ایمنی، باید این واقعیت پذیرفته شود که دیگ روغن داغ تجهیزی نیست که بتوان با سهل انگاری از آن استفاده کرد.

الزامات و نکات ایمنی استفاده از دیگ‌ روغن داغ

در استفاده از دیگ روغن حرارتی باید به الزامات و استاندارهایی توجه شود و نکات مهم ایمنی توصیه شده توسط کارشناسان این حوزه رعایت شود تا در امنیت کامل بتوان از این تجهیز کاربردی استفاده کرد. در ادامه مهمترین اصولی که در استفاده از روغن داغ نباید آنها را نادیده گرفت را آورده‌ایم.

آشنایی کامل با سیستم و سازوکار دیگ روغن داغ

یکی از اصول ایمنی کار با دیگ‌های روغن داغ آشنایی با روند کار و سازوکار آن است. قبل از اینکه دیگ روغن داغ وارد مدار شود باید اپراتورها کل سیستم را از نوع روغن حرارتی گرفته تا محدوده دمای مجاز، فشار کاری، عملکرد پمپ‌ها و مسیر گردش روغن را کامل بشناسند. این دستگاه با دماهای بسیار بالا کار می‌کند و کوچکترین اشتباهی آسیب مستقیم به تجهیزات و اپراتور را به دنبال دارد. مطالعه دستورالعمل تولیدکننده، شناخت محدودیت‌های دستگاه و اجزای دیگ روغن داغ اولین قدم برای کار ایمن با دیگ روغن داغ صنعتی است.

بازرسی دیگ روغن

بازرسی دوره‌ای و سرویس دیگ روغن داغ

نگهداری سیستم حرارتی درواقع اصلی‌ترین سد در برابر خرابی‌ها و افزایش عمر این دیگ‌هاست. سیستمی که با دمای بالا کار می‌کند، بدون بازرسی و نگهداری دوره‌ای عملا قابل اعتماد نیست. بازدید مداوم و منظم پمپ‌ها، شیرهای کنترل، سنسورها و اتصالات جلوی 90% از خرابی‌های احتمالی را می‌گیرد. روغن حرارتی باید طبق برنامه منظمی تعویض شود؛ چراکه روغن اکسید شده منبع رسوب، افزایش فشار و افت راندمان است. تمیز کردن فیلترها و بررسی مسیر جریان جزء روتین‌هایی است که اگر به آن بی‌توجهی شود، خیلی زود خودش را با توقف خط تولید یا نشت روغن داغ نشان می‌دهد.

عدم سهل انگاری در کنترل دقیق دما و فشار

کنترل دمای روغن داغ در نکات ایمنی در استفاده از دیگ روغن داغ موضوعی است که عدم توجه به آن خطرات غیرقابل جبرانی را به می‌تواند به همراه داشته باشد. دیگ روغن داغ وقتی خطرناک می‌شود که دما از محدوده مجاز عبور می‌کند. ترموستات دقیق، سیستم قطع اضطراری و هشداردهنده دمای غیرمجاز باید همیشه در این سیستم‌ها فعال باشند. افزایش کنترل نشده دما، سریع‌ترین مسیر به سمت آتش سوزی یا انفجار است. استفاده از سیستم‌های اتوماتیک کنترل فشار و مانیتورینگ لحظه‌ای، نه توصیه، بلکه یک الزام است.

سیستم‌های ایمنی و هشدار دهنده

شیر اطمینان دیگ روغن داغ، فشار سنج دقیق، سنسور دما و سیستم هشدار دهنده سالم باید همیشه در مار باشند. اگر حتی یکی از این موارد از کار بیافتد، کل سیستم بدون اطلاع وارد محدوده خطر می‌شوند. خراب شدن هرکدام از سنسورهای تعبیه شده در دیگ روغن حرارتی را می‌توان اولین قدم برای یک حادثه صنعتی تعبیر کرد. شرکت‌ها ملزم به بررسی دوره‌ای سلامت این اجزای دیگ هستند.

انتخاب روغن مناسب برای دستگاه

روغن دیگ روغن

انتخاب مواد و روغن مناسب برای دستگاه مورد استفاده موردی است که اغلب نادیده گرفته می‌شود. روغن حرارتی باید استاندارد پایدار با نقطه اشتعال بالا و مناسب کار در دماهای سنگین باشد. استفاده کردن از روغن‌های نامناسب می‌تواند باعث رسوب‌گذاری، افت راندمان و افزایش ریسک آتش سوزی شود. زمان تعویض روغن در دیگ‌های حرارتی نیز باید اصول زیست محیطی رعایت شود و از روغن‌های دارای تاییدیه استفاده شود.

آموزش کارکنان و اپراتورها

آموزش اصولی کارکنان جایی است که در کشور ما معمولا خیلی مورد توجه قرار نمی‌گیرد و نسبت به آن کم‌کاری می‌شود در صورتی که یکی اصل مهم در نکات ایمنی در استفاده از دیگ روغن داغ است. باید اینطور به موضوع آموزش کارکنان نگاه کرد که اپراتوری که آموزش ندیده، خودش یک ریسک عملیاتی است. آشنایی کامل با نحوه کار، شناسایی خطرها، مدیریت شرایط اضطراری و روش خاموش کردن سیستم در حالت اضطرار باید بخشی از آموزش اولیه باشد. همچنین بروزرسانی دوره‌ای آموزش‌ها نیز یک ضرورت است، زیرا استانداردها همیشه ثابت نمیمانند.

تجهیزات ضدانفجار و اطفای حریق

در محیط‌هایی که احتمال نشت روغن داغ یا بخار وجود دارد، باید از تجهیزات ضدانفجار، محفظه‌های ایمن و سیستم‌های جلوگیری از تجمع گازهای اشتعال‌زا استفاده شود. وجود سیستم اطفای حریق خودکار، مهمترین ابزار حفاظت در برابر حادثه است.

تست و تنظیم سیستم بعد از نصب

تست دیگ روغن

یکی از نکات و اصولی که در استفاده از دیگ روغن حرارتی باید توجه ویژه‌ای به آن کرد این است که پس از نصب دیگ روغن داغ باید آن را به طور کامل تست و بررسی کرد که همه استانداردها در فرآیند نصب رعایت شده باشد. پمپ‌ها، سنسورها، مسیرهای جریان، شیرها و کنترلرها باید تحت بار واقعی توسط کارشناس ارزیابی شوند. باید بدانید که تنظیم دقیق دما و فشار و ساخت یک برنامه نظارتی دائمی، پایه عملکرد ایمن است.

کنترل نشت روغن و بخار

نشت بخار و روغن داغ یکی از جدی‌ترین خطراتی است که حادثه ایجاد می‌کند. تمامی اتصالات و لوله‌های سیستم باید به طور جدی و منظم بررسی شوند تا از عدم وجود نشتی اطمینان حاصل شود. هر نشت روغنی نشان‌دهنده خرابی بزرگ است که در راه است. تعمیرات فوری نشتی هرچند کوچک می‌تواند جلوی خسارت‌های بزرگ را بگیرد.

تعبیه تهویه مناسب

یکی دیگر از نکات ایمنی در استفاده از دیگ روغن داغ که تاکید خاصی به آن می‌شود، اطمینان از تهویه مناسب است. وجود تهویه مناسب در اطراف دیگ روغن داغ برای جلوگیری از حمع شدن بخار و گازهای خطرناک یکی موارد ضروری است باید توسط هر مجموعه‌ای که از دیگ روغن داغ استفاده می‌کند، رعایت شود. بخار روغن و گازهای قابل اشتعال اگر در محیط جمع شوند، فقط به یک جرقه نیاز دارند. تهویه مداوم، پایش کیفیت هوا و جلوگیری از تجمع بخار، بخش جدایی ناپذیر ایمنی است.

اقدامات اضطراری و داشتن تجهیزات کافی

کپسول آتش نشانی سالم، ماسک تنفسی، جعبه کمک‌های اولیه، مسیر خروج اضطراری و آموزش مدیریت بحران باید همیشه در دسترس باشند. در شرایط اضطراری، واکنش سریع همان چیزی است که شدت حادثه را مشخص می‌کند که این موضوع باز به آموزش اصولی کارکنان برمی‌گردد.

مشاوره خرید

اهمیت ایمنی در دیگ روغن داغ

دیگ روغن داغ یکی از حساس‌ترین تجهیزات حرارتی در صنایع است؛ چون با دماهای بالا، فشار متغیر و سیالی سروکار دارد که در صورت افزایش دما یا نشتی، می‌تواند به یک عامل انفجار یا آتش سوزی تبدیل شود. اهمیت ایمنی در کار با دیگ روغن داغ از اینجا شروع می‌شود که این سیستم هیچ خطای کوچکی را نادیده نمی‌گیرد. هر اختلالی در گردش روغن، خرابی پمپ، رسوب داخل خطوط، یا عملکرد اشتباه سنسورها، در مدت کوتاهی می‌تواند دستگاه را از حالت عملیاتی به حالت خطر تبدیل کند.

رعایت نکات ایمنی در استفاده از دیگ روغن داغ صرفا برای محافظت از تجهیزات نیست؛ بلکه برای جلوگیری از توقف تولید، خسارت‌های سنگین، سوختگی اپراتورها و حوادث غیرقابل جبران ضروری است. کنترل دقیق دما و فشار، نگهداری دوره‌ای، استفاده از روغن استاندارد و نظارت بر اتصالات، پایه‌های اصلی حفظ ایمنی هستند. بی‌توجهی به این اصول باعث می‌شود کوچکترین نقص به یک حادثه واقعی تبدیل شود؛ چون روغن حرارتی در دمای بالا رفتار کاملا پیش‌بینی ناپذیر پیدا می‌کند. به همین دلیل، ایمنی در دیگ روغن داغ یک انتخاب نیست بلکه یک الزام عملیاتی است.

ارسال نظرات